‘Neresi Sıla Bize, Neresi Gurbet’

13 Metrekare Sanat Kolektifi Araştırma Projesi

 

“O fotoğraflar bizim olmadığımız zamanları aktarır bize.

Tanımadığımız yakınlarımızı, bizi beklemeden gidenleri.”

 

“Neresi Sıla Bize, Neresi Gurbet”, 13 Metrekare Sanat Kolektifi’nin yürüttüğü bir araştırma projesidir. Projenin amacı, Mardin’de 1900’lerin başından 2000’lere kadar çekilen, çoğu aile albümlerinde onlarca yıldır duran, gün yüzüne çıkmamış fotoğrafların ortaya çıkarılıp kayıt altına alınması yoluyla şehrin belleğinin yeniden üretilip, korunarak topluma ve şehrine geri sunulmasıdır. Bu doğrultuda proje kapsamında, Mardin ve çevresinde (1992 sınırlarında Mardin’e bağlı ilçeler Cizre, Silopi, Gercüş, İdil ve Hasankeyf dahil) yaşamış ve hâlâ yaşamakta olan ailelerin albümlerine erişilerek, o fotoğrafların toplanması, fotoğrafın çekildiği ânın doğrudan hikâyesi ile o döneme ait anılar ve hikâyelerin video kaydı, sesli ve yazılı kayıt olarak belgelenmesi yoluyla bir arşiv oluşturulmaktadır. Arşivde biriken malzemenin niteliği doğrultusunda 6 aylık ya da 1 yıllık ara dönemlerde fotoğraf, video ve ses yerleştirmeleri içeren sergiler ile araştırmanın toplum ile paylaşılması planlanmaktadır. Ayrıca ve en önemlisi, oluşturulmakta olan bu özgün arşivin ve ondan üretilecek akademik üretimlerin, yazılı tarihe alternatif olarak dönemin tarihine, bölgedeki insanların yaşanmışlıklarına dair alternatif bir tarih anlatısı oluşturmak üzere bizlere ve araştırmacılara önemli bir kaynak, ardalan sunacağı düşünülmektedir.

Mardin ve çevresinde binlerce yıl birlikte yaşamış, komşuluk yapmış ve hâlâ yapmakta olan, bir kısmı ise göçlerle dünyanın dört bir yanına dağılmış bu toprakların insanlarını yeniden yan yana getirme amacı ile yola çıkan proje, adını Murathan Mungan’ın Dönmek şiirindeki “Neresi Sıla Bize, Neresi Gurbet” dizesinden almaktadır. O günlerin yaşanmışlıklarından elimizde kalan tek şey fotoğraflardır. “Fotoğraflar yitirilmiş anları belgeler.” (Mungan, 2016). Bu doğrultuda, fotoğraflar ve fotoğrafların sahipleri ortak hafızayı yeniden üretmeyi ve arşivlemeyi hedefleyen bu araştırma için en vazgeçilmez verilerdir.

Farklı kültür, etnik yapı ve inançdan gelen insanlar, Mardin ve çevresinde tarih boyunca bir arada var olmuş ve olmaktadırlar. Bu kültür çeşitliliğinin izlerinin ve bir arada varoluş hikâyelerinin bir arşivle yeniden bir araya getirileceği bu çalışma, alana ilgi duyanlara ve bu konudaki literatüre önemli bir katkı sunacaktır.

FOTOĞRAFLARINIZI BİZE NASIL ULAŞTIRABİLİRSİNİZ?

Aile albümlerinizdeki fotoğraflardan kullanmamıza müsade ettiğiniz fotoğrafları tarih ve varsa hikâyesini de ekleyerek scan edip (taratıp) info@13metrekare.org adresine gönderebilirsiniz. Telefonda scan edecekseniz CamScanner uygulamasını indirip, uygulamaya girerek fotoğraf çeker gibi tarayıp pdf veya tiff formatlarında bize yollayabilirsiniz. Bir tarayıcıda taratacaksanız 600 dpi çözünürlükte tiff formatında taratarak da gönderebilirsiniz. Taratma imkanınız yoksa bizlere 0 507 3419915 numaralı telefonu arayarak ulaşabilir ve fotoğraflarınızı taratmak üzere bize iletebilirsiniz. Taradıktan sonra fotoğraflarınız size geri iletilecektir.

Şimdiden çok teşekkür ederiz.

Araştırma projesinin tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

13Metrekare Sanat Kolektifi

 

Reklamlar

13Metrekare Yaz Sineması

“Şimdilerde yani yaz aylarında ise Marangozlar Kahvesinde açıkhavada eski filmleri seyirci ile buluşturuyorlar. Bir yanda yükselen Ulucami minaresi, bir yanda uzayıp giden Mezopotamya ovası… Tahta sandalyelerde oturup, nostaljik film izlemek… Ne kadar özlüyoruz bunu yaşadığımız şehirde… Oysa Mardinliler bunu yaz boyu yaşayacaklar…”

Benimlegez’den alıntıdır.

13 Metrekare Yaz Sineması, kolektifin Mardin’deki Marangozlar Kahvesi ile birlikte organize ettiği haftalık film gösterimidir. Kahvenin damında her hafta kolektif tarafından seçilen filmler gösterilmektedir. Açık hava sinemasında Nadine Labaki’nin ‘Peki Şimdi Nereye?’ filminin gösterimi ile başlayan gösterimler, Kamal Tebrizi’nin ‘Kertenkele’, Karzan Kader’in ‘Bekas’, Atıf Yılmaz’ın ‘Şekerpare’ ve son olarak da Wes Anderson’un ‘Grand Hotel Budapest’ filmleri ile devam etti.

Nadine Labaki’nin ‘Karamel’ filmi 27 Haziran Çarşamba saat 20:45’te Marangozlar Kahvesi’nde!

 

Stop-motion film atölyeleri

13 Metrekare, Aralık 2017-Nisan 2018 tarihleri arasında herkesin katılımına açık 5 tane stop-motion film atölyesi düzenledi. Mimarlık, fotoğraf, güzel sanatlar, felsefe, uçurtmacılık gibi birçok farklı uzmanlık alanına sahip katılımcıların kolektif olarak kendi hikayelerini stop-motion film olarak ürettikleri atölyeler 13Metrekare’nin Revaklı Çarşı No:23’teki mekanında gerçekleşti.

WhatsApp Image 2018-03-13 at 19.32.38

‘Komşunun Oğlu’ Murathan Mungan

Yetmiş dört Göz Tek Dil

13 metrekare sanat kolektifinin ilk etkinliği olan ‘Komşunun Oğlu’ sergisi, kolektifin sosyal medya üzerinden “Murathan Mungan’ın Mardin’i” duyurusuyla başlattığı, Mardin fotoğraflarını Murathan Mungan’ın sözleriyle ve 13metrekare hashtagiyle sosyal medyada paylaşan 74 katılımcının kolektif olarak oluşturduğu bir fotoğraf sergisidir.

Sosyal medyada paylaşılıp hızlıca tüketilen imgelerin, sözlerin 10×15 cm boyutlarında görseller ve eşlik eden metinlerle somutlaştığı sergi, profesyonel fotoğrafçıların ve amatör katılımcıların yan yana durduğu, herkese ait bir etkinlik olarak gerçekleşti. Sergi açılışına katılım da  etkinliğin kolektif boyutunu ortaya koyar nitelikteydi. Mardin’de zanaatkarların, özellikle bakır ve cam altı ustalarının bulunduğu Revaklı Çarşı’daki kolektife ait 13 metrekarelik bir mekanda 16 Eylül 2017 tarihinde açılan sergi, 7 Ekim’e kadar konuklarını ağırladı.

Serginin tam içeriğine (katılımcılar, fotoğrafları ve eşlik eden Murathan Mungan metinlerine) ‘Komşunun Oğlu Murathan Mungan’ sayfasından ulaşabilirsiniz!

sergi acilisi from 13 Metrekare Sanat Kollektifi on Vimeo.

13Metrekare kimdir?

Mardin’de  ilgi alanları fotoğraf, uçurtma, video, görsel öyküleme, performans sanatları olarak çeşitlenen bir grubun bir araya gelerek oluşturdukları kar amacı gütmeyen 13 metrekare sanat kolektifi, ismini bulunduğu 13m2’lik mekandan alır. Günümüz iletişim ve sosyal medya araçlarıyla sanatın da yüz yüze olmaktan uzak, yabancılaşmaya açık bir alana dönüşmesinden duyduğu rahatsızlıklardan yola çıkmıştır. Dev sanat galerileri, sinema ve konser salonlarında ticarileşerek “ayrıcaklı” bir alana dönüşen kültür ve sanat işlerine karşı, Sanat üretimlerini, ‘Making’/Yapma-etme kültürünü, ilgi duyan, fırsat bulamayan, birbirinden öğrenmeye ve üretmeye açık herkesle buluşturmayı, katılımcı bir süreçle hep birlikte tartışma ve üretimlerde bulunulabilecek bir paylaşım platformu oluşturmayı hedefler.  Esnafın ve çarşının içinde zanaatçıların arasında yeralan 13metrekare onlardan beslendiği gibi, gündüz kalabalığının el ayak çekmesinden sonra mekanından Revaklı Çarşı’ya taşan, fotoğraf, film okumaları, uçurtma atölyeleri, görsel öyküleme gibi etkinlikler ile çarşının gece halini de sakince dönüştürür. 9 yaşındaki Zeynep, 5 yaşındaki Dilan, abileri Abdülcabbar başlıca gece müdavimleridir.

13m2 NEREDE from 13 Metrekare Sanat Kollektifi on Vimeo.